Share on Facebook

MT 3/88 str.30-32

To by wiat zza szyb... CYKLOMOBILU 

3 88_n5Szstego wrzenia 1987 r., w niedziel, osoby znajdujce si w centrum Warszawy ujrzay kawalkad niezwykych pojazdw: cyklomobili, rowerw poziomych, trjkoowcw i jednoladw. Pojazdy te nie zjawiy si tam przypadkowo - przejazd ten by czci Pierwszych Oglnopolskich Zawodw Cyklomobili, imprezy zorganizowanej z okazji wystawy "Minio-Sam", odbywajcej si w Muzeum Techniki w Paacu Kultury i Nauki.

Sama wystawa, trwajca od 29 sierpnia do 30 padziernika 1987 r. bya prezentacj pojazdw napdzanych miniowo (std "Minio") zbudowanych samodzielnie przez indywidualnych konstruktorw (std "Sam"). Eksponowanych byo 30 pojazdw, z czego trzy - przedstawiciele trzech generacji rowerw (bicykl braci Michaux, przedwojenny rower Zawadzki i

 jednoladowy rower poziomy - dzieo konstruktora-amatora z Biaegostoku, p. Zygmunta Szpajchlera)

byy wasnoci Muzeum Techniki. Wrd pozostaych eksponatw szczegln uwag widzw zwracay na siebie minioloty-wiatrakowce 79-letniego pana Franciszka Szlendaka z Ryk k. Dblina - konstrukcje bdce rowerami z dorobionymi wirnikami nonymi, dodatkowymi przekadniami i migem cigncym w jednej wersji. Autorowi tych aparatw (w zaoeniu latajcych)

nie udao si jeszcze wzlecie, jedynym widocznym efektem byo wzniecenie straszliwego popochu wrd kur na podwrzu, lecz z tego eksperymentu autor wycign dalsze wnioski - zamierza zbudowa wiatrakowiec z szeciopatowym wirnikiem nonym, ktry w jego przekonaniu powinien wystarczy do uniesienia w powietrze konstrukcji wraz z pilotem.

Pozostae prezentowane pojazdy to gwnie trjkoowce, z czego jedenacie

zostao wykonanych na podstawie planw zamieszczonych w "wiecie Modych" (nr 145, 86.12.04); oczywicie poszczeglne egzemplarze rni si midzy sob rozwizaniami technicznymi, wykonaniem i wyposaeniem, bdc odbiciem pogldw ich wacicieli na temat cyklomobili i techniki w oglnoci,

tak wic poczynajc od dwch konstrukcji, w ktrych ich budowniczowie obyli si w ogle bez spawania, poprzestajc na poczeniach rubowych, a do bardzo technologicznie specyficznie wykonanych pojazdw, w ktrych zastosowano elementy ukadu kierowniczego od "malucha" lub kompletn amortyzacj tylnego mostu.

Nastpnym bardzo efektownym pojazdem jest cakowicie obudowany cyklomobil "Iwero-1" Jacka Zikowskiego z Bydgoszczy - jedyny, jak na razie, reprezentant swej klasy. Wykonany jest z podskrzydowego, odrzucanego zbiornika od Lima 5, ktrego cianki s na tyle mocne, e stanowi on konstrukcj non dla niezalenego zawieszenia i ukadu napdowego. Pojazd ten przeby ju ponad 800 km w rnych warunkach - take zim i suy jego wacicielowi jako codzienny rodek transportu, chronicy przed deszczem i wiatrem, a jednoczenie dajcy okazj do treningu1 .

 

W mniejszoci prezentowane byy jednolady poziome, z ktrych cztery modele maj krtk baz, co umoliwia du zwrotno

 - cecha bardzo wana w ruchu miejskim. Trzy z tych rowerw maj sterowanie podsiodowe, co u nie przygotowanych widzw stwarza dziwne wraenie, lecz jest w rzeczywistoci bardzo wygodne: gdy jedzie si rowerem poziomym nie mona unie si na pedaach przy przejedaniu przez przeszkod,lecz jeli posiada si kierownic podsiodow, mona "amortyzowa" rkoma. Pozostae dwa z wystawionych jednoladw poziomych rniy si bardzo pomidzy sob: jeden z nich zosta zbudowany przez braci Andrzeja i Krzysztofa Szumaskich, z ktrych jeden jest uczniem klasy sidmej, a drugi - czwartej szkoy podstawowej. W caym tym rowerze nie zastosowano ani jednego spawu, wszystkie poczenia wykonano na ruby, wiercc uprzednio otwory w grubociennych rurach.

Drugi, rwnie dugi jednolad, to "Jamnik 02" zbudowany przez Mieczysawa Kaczmarka. Pojazd ten jest bardzo pieczoowicie wykonany, a lakier, w atrakcyjnym ciepym tym kolorze, jest lakierem piecowym, co zapewnia trwao i poysk. Wedug informacji jego budowniczego "Jamnik 02" przejecha ju 11000 km.

 

Dalsze prezentowane pojazdy to rower z owiewk i opywowymi pojemnikami (znany Czytelnikom "MT" z nr 1/87) oraz zabawna konstrukcja "Ro-na-Ro", czyli rower na rowerze, powstaa przez zmontowanie dwch ram od radzieckiego roweru, zaoenie instalacji elektrycznej zasilajcej kierunkowskazy, wiata gwne, stopu, elektryczny klakson i ...radio.

Przedstawicielami rowerw "utylitarnych", bagaowych, s: jednoladowy "Rower Polski" - praca dyplomowa Dariusza Zamojskiego z technikum w Dblinie2 i rower trjkoowy Ireneusza Dbrowskiego z Warszawy. "Rower Polski" nie rni si wiele od skadaka, z tym, e posiada trzy baganiki - przedni, zespolony z ram, tylny i ...rodkowy, przypominajcy podest na hulajnodze, na ktrym mona postawi nawet cik skrzynk lub bak. Ma on rwnie podwyszony suport, co umoliwia jazd po polnej drodze lub nierwnociach bez zawadzania pedaami o podoe. Rower trjkoowy wyposaony jest za to w laminatowy pojemnik pomidzy tylnymi koami, zamykany na kluczyk i obszerny, w sam raz na wiksze zakupy.

 

Wracajc do zawodw - byy one organizowane przez Muzeum Techniki i redakcj "wiata Modych" przy udziale Koa Pojazdw Alternatywnych Polskiego Klubu Ekologicznego3 . Nie odbyy si co prawda w trakcie ich trwania konkurencje stricte prdkociowe, jak np. sprint na 200 m, lecz zasadniczym celem tej pierwszej imprezy byo zademonstrowanie pojazdw szerszej publicznoci, std pierwszym punktem programu by nierywalizacyjny rajd ulicami Emilii Plater, witokrzysk, Marszakowsk i Alejami Jerozolimskimi. Nastpne konkurencje to ocena statyczna, podczas ktrej jury sprawdzao wygod, bezpieczestwo, atwo obsugi i moliwo zabierania bagau przez pojazd oraz konkurencja sprawnociowa na czas, polegajca na przejechaniu trasy zoonej ze slalomu z 20 stokw, pobraniu symbolicznych zakupw (2 paczki patkw owsianych i torby 2,5 kg ziemniakw) i zatrzymaniu si dokadnie na linii mety.

 

Na zawodach zjawili si rwnie zawodnicy, ktrzy nie zdyli wystawi swych maszyn na wystawie, jak np. p. Kazimierz Leniewski, ktry sam wystpi na bardzo interesujcym 3-koowym pojedzie, ktrego wszystkie koa pochylay si na zakrcie. Poza tym zjawiy si dwa "Cyklomobile M" oraz spora grupa z Pabianic na "Jamnikach 08".

Naley stwierdzi, e impreza spenia swe zadanie - kilka tysicy osb miao okazj zobaczy, e budowa i uytkowanie pojazdw napdzanych miniowo w warunkach amatorskich i w naszym kraju s realnie wykonalne.

 


1Jacek Zikowski zgin potrcony przez samochd, jadc rowerem konwencjonalnym w Nowy Rok 1990/91. "Iwero-1" (i pozostae rowery poziome jego konstrukcji) znajdoway si w filii Muzeum Techniki w Warszawie - w Zakadach Norblina przy ul. elaznej.

Jak poinformowa nas Wicedyrektor Muzeum Techniki NOT, do poowy listopada 2013r Iwero-1 sta w Muzeum Techniki w PKiN natomiast aktualnie znajduje si w magazynie muzeum pod Warszaw. Losy pozostaych konstrukcji nie s znane. Moliwe, e rwnie znajduj si w magazynie. [RK]

przyp. red.

2Dblin, a raczej tamtejszy Zesp Szk Mechanicznych by (z inicjatywy in. Jzefa Majewskiego) przez dugi czas "kuni" (niekiedy dosownie :-) rowerw poziomych. W zwizku z obecnymi reformami szkolnictwa sytuacja szk technicznych nie wyglda rowo, ale nowe konstrukcje powstaj.

3W 1992 r. Koo Pojazdw Alternatywnych uniezalenio si od urzdniczych struktur PKE i dziaao niezalenie (do 1996/97 r.) jako Klub Pojazdw Alternatywnych przy Muzeum Techniki w Warszawie.

 

Copyright ? by Marek Utkin 1996 -- 2001. Wszelkie prawa zastrzeone,

kopiowanie i publikacja w caoci i fragmentami WYCZNIE po uzyskaniu

zgody Autora oraz za podaniem rda.

Powered by Bullraider.com
 
 
 
 
 

Joomla Templates by Joomla51.com